De menselijke gezondheid is, in goede en in slechte zin, niet immuun voor trends en modes. Tweehonderd jaar geleden waren bloedzuigers in de mode onder artsen.
Nu lijkt de bezorgdheid over het ontgiften van het menselijk lichaam, met de betrokken metabole routes en genen, aan kracht te winnen.
Ontgiften is per definitie het proces dat het lichaam uitvoert om giftige stoffen te verwijderen, zowel stoffen die uit de omgeving zijn opgenomen als stoffen die het van nature zelf heeft geproduceerd.
Het eerste dat duidelijk moet zijn, is dat dit een proces is dat het lichaam van nature zelf uitvoert. Want als het dat niet zou doen, zou je sterven.
Er worden doorgaans drie algemene stappen onderscheiden om het proces uit te voeren, al hangen die af van de specifieke toxische stof die moet worden verwijderd.
Stap 1 is de directe modificatie van de toxine om te proberen deze te neutraliseren of minder gevaarlijk te maken.
Stap 2 is de conjugatie ervan met elementen die haar beter oplosbaar maken in water. Behalve dat dit het transport door het lichaam vergemakkelijkt, bevordert het ook de uitscheiding via urine en/of ontlasting.
Stap 3: wanneer aan die voorwaarden is voldaan, wordt de stof naar een orgaan vervoerd dat in staat is haar naar de buitenwereld uit te scheiden.
Normaal gesproken wordt de stof voor uitscheiding naar buiten naar de nieren of de darmen gebracht, hoewel sommige moleculen gedeeltelijk via de longen kunnen worden verwijderd. Een klein deel van de alcohol die we innemen, wordt bijvoorbeeld uitgeademd.
De complexiteit van ontgifting
Voor stap 1 en 2 is de lever het orgaan met de grootste verantwoordelijkheid als zuiveraar van het lichaam. Precies daarom hebben alcoholisten leverschade: omdat dit het weefsel is dat belast is met het afbreken van alcohol.
Ja, alcohol is giftig, hier zijn geen verrassingen. Waarom dacht je dat je rood werd van drinken? Door een teveel aan essentiële voedingsstoffen?
Om al dit werk te verrichten is een waar arsenaal aan verschillende enzymen nodig.
Voor stap 1 domineert het beroemde cytochroom P450. P450 is in werkelijkheid een superfamilie van hemoproteïnen (eiwitten met een heemgroep, met ijzer; hemoglobine is bijvoorbeeld een hemoproteïne) met het vermogen om met een breed scala aan verbindingen te interageren.
Hun activiteit is voornamelijk oxidatief (verlies van elektronen), hoewel ze ook reducerende capaciteiten hebben (opname van elektronen) en hydrolytische capaciteiten (ze verbreken bindingen door watermoleculen toe te voegen). Het idee is de toxische molecule op elke mogelijke manier te neutraliseren.
Bij de mens omvat P450 57 genen en meer dan 50 pseudogenen. Deze superfamilie metaboliseert ongeveer 80% van alle geneesmiddelen die tegenwoordig worden gebruikt.
Daarom hangen de werkzaamheid en duur van een geneesmiddel in het lichaam samen met de toestand van de lever van de behandelde persoon.
Voor fase 2 zijn de enzymen en genen die deelnemen gevarieerder. Als de lever van mening is dat het toevoegen van molecuul X het doel bereikt, dan voegt hij het toe. Is er zwavel nodig? Dan geven we dat. Ontbreken er acetyl- of methylgroepen? Die hebben we. Kunnen we er een volledig aminozuur aan toevoegen? Vooruit maar. In de lever wordt geen armoede geleden.
Om over alle ontgiftingsprocessen van het lichaam te spreken, zou een hele blog alleen daarvoor nodig zijn, ולכן richten we ons liever op de zogenaamde “Methylation Detoxification Cycle”, die recent aan kracht heeft gewonnen en een ontgifting door methylering betreft.
Methylation Detoxification Cycle
Deze cyclus zou deelnemen aan fase 2 en is het proces waarbij methylgroepen worden toegevoegd, bestaande uit één koolstof en drie waterstoffen, met formule CH3. De belangrijkste methyldonor in deze reacties is het aminozuur methionine.
Daarom hangt de methyleringscyclus, en de ontgiftende effectiviteit ervan, af van de voorraden methionine en homocysteïne.
Waarom homocysteïne? Omdat dit aminozuur (ja, nog een aminozuur) het mogelijk maakt methionine opnieuw te vormen. Als je hebt gelezen over vitamine B6, B12 en foliumzuur in deze routes, dan is dat omdat ze nodig zijn als cofactoren en/of regulatoren van het proces. Het belangrijkste is methionine hoog te houden, omdat dat de methyldonor is.
In feite is een teveel aan homocysteïne juist SLECHT. Vaak dienen verhoogde spiegels als indicator van storingen in de methyleringscyclus, en waarschuwen ze dat de omzetting naar methionine niet goed werkt.
Vanuit genetisch oogpunt zijn er een reeks genen die in de cyclus worden bestudeerd. Geen zorgen, we beperken de formules en lange namen tot een minimum. We zijn geen biochemische blog.
- MTHFR. Het MTHFR-gen zet 5,10-methyleentetrahydrofolaat om in 5-methyltetrahydrofolaat (levomefolinezuur). Voor de meesten zegt dat waarschijnlijk niets. In deze reactie is levomefolinezuur het belangrijkste: de voornaamste actieve vorm van foliumzuur (dat klinkt misschien bekender). Deze stof is nodig voor DNA-replicatie en voor de cycli van cysteïne en homocysteïne, waardoor dit gen een sleutelfactor is in de regulatie van de methionine- en folaatcycli. Sommige professionals beschouwen het MTHFR gen als een van de belangrijkste ontgiftingsgenen, binnen een bepaalde indeling van ontgiftingsgenen. Er worden zelfs diëten aanbevolen die zijn afgestemd op het MTHFR-enzym. Daarover gaan wij geen mening geven, want wij zijn geen experts in deze biochemische routes.
- COMT. Het gen COMT katalyseert O-methyleringsreacties, en de belangrijkste functie ervan is het inactiveren van catecholaminen (hormonen die worden geproduceerd door klieren boven op de nieren). En wat heeft dat met ons te maken? Kort samengevat: de methylgroep die het gebruikt, is afkomstig van methionine. Methionine wordt omgezet in een vorm genaamd SAM, en COMT haalt daar de methylgroep vanaf. Als je geen methionine hebt, heeft dit enzym als voornaamste bezigheid zich te vervelen. Alsof dat het nog niet belangrijk genoeg maakt, kan het interageren met meerdere geneesmiddelen, hetzij indirect omdat die ook inwerken op de catecholamineroutes, hetzij rechtstreeks op de geneesmiddelen zelf, zoals morfine of mirtazapine.
- AHCY. Zie je dat we zeiden dat COMT een methylgroep van SAM afhaalt? Ja, het klinkt als het begin van een slechte komedie. Welnu, het AHCY gen codeert voor een enzym dat pakt wat er overblijft en daar homocysteïne van maakt. In feite zet AHCY SAM zonder methylgroep om in homocysteïne. Daarom is het een andere regulator van methylering.
- MTR en MTRR. Hier hebben we twee genen, MTR en MTRR. Zoals je waarschijnlijk kunt raden aan die twee namen, die klinken alsof ze van een weinig originele tweelingfamilie komen, zijn hun functies nauw met elkaar verbonden. Het enzym MTR geeft opnieuw een methylgroep aan homocysteïne terug, waardoor methionine opnieuw wordt gevormd. Het is het sleutelenzym voor de productie van methionine en wordt daarom ook methioninesynthase genoemd. Het MTRR-enzym daarentegen heeft als functie het MTR-gen actief te houden. Het is de ondersteuning die het werkend houdt; als het faalt, wordt de methioninecyclus onderbroken.
Om de vraag te beantwoorden die jullie op dit moment allemaal zullen hebben: het heet O-methylering omdat de methylgroep aan een zuurstofatoom wordt gebonden. Het is mooi wanneer namen logisch zijn.
We willen jullie een advies geven: beschouw producten die als ontgiftend worden verkocht niet zomaar als veilig. Zoals bij elke mode zijn er mensen die daar munt uit willen slaan.
Vraag naar deze producten en lees erover, net als over supplementen of veranderingen in het dieet, vooral als je bijzondere aandoeningen of pathologieën hebt. Zelfs vitamines zijn in overmaat schadelijk. Schade die ironisch genoeg vaak juist in de lever optreedt.
Met de genetische analyse van tellmeGen weet je welke genetische varianten je hebt van verschillende van de genen die in deze blog zijn genoemd. We raden altijd aan om, voordat je maatregelen neemt, met andere professionals te overleggen zodat je weloverwogen kunt handelen. Zorg goed voor jezelf.
