Onder de term “diabetes mellitus”, bedacht door de arts Aretaeus van Cappadocië (80-138 n.Chr.) en met de betekenis “doorheen stromen”, valt een groep stofwisselingsziekten waarvan het gemeenschappelijke kenmerk hyperglykemie is als gevolg van defecten in de productie van of reactie op insuline.
Volgens gegevens van de WHO treft diabetes meer dan 460 miljoen mensen wereldwijd en is het een van de belangrijkste gezondheidsproblemen die de afgelopen jaren zijn toegenomen.
De belangrijkste symptomen van diabetes volgen wat bekendstaat als de “regel van de 3 P’s” en bestaan uit de aanwezigheid van polyurie (overmatige urinelozing), polyfagie (toegenomen eetlust) en polydipsie (toegenomen dorst). Dit, samen met verhoogde glucosewaarden in het bloed, maakt een snelle diagnose van de aandoening mogelijk, die geassocieerd wordt met complicaties zoals verlies van gezichtsvermogen, nefropathie, aantasting van bloedvaten of hartproblemen, naast vele andere.
Wat zijn de factoren die diabetes veroorzaken?
Binnen de groep van diabetische aandoeningen worden drie hoofdtypen onderscheiden, met een verschillende oorsprong:
Diabetes type 1 of jeugddiabetes
Deze is van auto-immuun aard en ontstaat door de afwezigheid van insulineproductie. De uitlokkende factor van de ziekte is niet bekend, maar onder de beschreven risicofactoren bevinden zich virusinfecties, coeliakie en genetische factoren.
Diabetes type 2
Deze vertegenwoordigt meer dan 90% van de gevallen van diabetes en wordt gekenmerkt door insulineresistentie. Ze treedt meestal op vanaf de leeftijd van 40 jaar en wordt geassocieerd met familiegeschiedenis van de ziekte, obesitas of overgewicht, hypertensie, gebrek aan lichaamsbeweging en een ongezond voedingspatroon.
Zwangerschapsdiabetes
Dit is de vorm die tijdens de zwangerschap optreedt bij vrouwen zonder eerdere diagnose. Het is de enige potentieel omkeerbare vorm en is het gevolg van metabole veranderingen die met de zwangerschap samenhangen. Opnieuw zijn familiegeschiedenis en overgewicht geassocieerd met een hoger risico.
Maar is diabetes erfelijk?
Een van de grote vragen over de ziekte is of zij van ouders op kinderen kan worden overgedragen, of dat er een genetische aanleg voor diabetes bestaat. Diabetes is een complexe ziekte waarbij zowel omgevings- als genetische factoren een rol spelen in de ontwikkeling ervan. Daarom wordt de ziekte niet rechtstreeks van ouders op kinderen overgeërfd, maar wel de kans om haar te ontwikkelen.
De erfelijkheid varieert afhankelijk van het type diabetes. Zo hebben tweelingstudies aangetoond dat de kans op diabetes type 1, als een van de broers of zussen getroffen is, 50% bedraagt, een percentage dat stijgt tot 80% in het geval van diabetes type 2. Hoewel genetica een zeer belangrijke rol speelt, kan het beheersen van de bijbehorende omgevingsfactoren ons in grote mate helpen om de ontwikkeling van de ziekte te voorkomen. Daarom kan het zeer nuttig zijn om onze genetische aanleg te kennen met behulp van technologieën zoals de Advanced Persoonlijke Genoomservice van tellmeGen.
