Do niedawna badania nad naszymi przodkami koncentrowały się wyłącznie na naszej wspólnej babce, czyli naszym pierwszym żeńskim przodku tworzącym linię matczyną, znanej jako „Mitochondrialna Ewa”. Brakowało jednak danych i dowodów na temat pochodzenia naszego wspólnego dziadka, dlatego w ostatnich latach podjęto działania mające na celu ustalenie, kiedy i jak się pojawił.
Początki naszej linii ojcowskiej
Ostatnio kilka badań szczegółowo opisało, że pierwszy męski przodek pojawił się około 120 000 lat temu. Oznacza to, że gdyby wszyscy mężczyźni na świecie wykonali test DNA w celu prześledzenia swojej linii ojcowskiej przez wszystkie poprzednie pokolenia, ostatecznie spotkaliby się u jednego wspólnego dziadka, znanego jako „Chromosomalny Adam” (lub Y-chromosomalny Adam).
Opierając się na pochodzeniu obojga przodków i dzisiejszych technologiach, najnowsze badania wykazały, że kobietę (Mitochondrialną Ewę) i mężczyznę (Chromosomalnego Adama) dzieli zaledwie 80 000 lat różnicy, przy czym to Mitochondrialna Ewa pojawiła się jako pierwsza.
Teraz możemy poznać podróż genetyczną każdej osoby, chociaż już wcześniej możliwe było poznanie haplogrupy matczynej.
To właśnie na podstawie tych opublikowanych badań przeanalizowano rozprzestrzenianie się i ewolucję populacji ludzkiej na całym świecie. W ten sposób stworzono mapę genealogiczną dla mężczyzn, aby poznać główne linie, które uformowały się od czasu Chromosomalnego Adama.
Haplogrupy ojcowskie ujawniają ekspansję istoty ludzkiej
Drzewo genealogiczne zawiera gałęzie reprezentujące powiązania między osobnikami o wspólnych profilach genetycznych, prowadzące do wspólnego przodka.
Dziś człowiek jest obecny na większości planety Ziemia, ale nie zawsze tak było. Jego pochodzenie sięga Afryki, skąd powoli zajmował kolejne tereny i rozprzestrzeniał się po świecie. Jednocześnie, pokolenie po pokoleniu, pojawiały się różne warianty tego materiału genetycznego, znane jako haplogrupy.
Co charakteryzuje każdą haplogrupę? Dzielimy się z Wami kilkoma ciekawostkami na temat niektórych z nich:
-
Haplogrupa A (Afryka, od 140 do 90 000 lat temu): mężczyźni łowcy-zbieracze. Jako ciekawostkę warto podkreślić, że do dziś wielu mężczyzn należących do tej haplogrupy nadal zajmuje się tym zajęciem.
-
Haplogrupa BT (Afryka, od 85 do 60 000 lat temu): pierwszy podział populacji na poziomie genetycznym chromosomu Y. Te dwie gałęzie wyznaczyły linie afrykańskie i pozaafrykańskie, które uformowały się później.
-
Haplogrupa CF (Wyjście z Afryki, od 75 do 60 000 lat temu): populacja się rozdzieliła. Jedni wybrali szlaki przybrzeżne, podczas gdy inna część skierowała się na zachód Azji. Może to być odzwierciedlone w rozbieżności haplogrup na mapach.
-
Haplogrupa F (Wyjście z Afryki, od 62 do 57 000 lat temu): ta linia jest pierwotna dla większości gałęzi pozaafrykańskich, reprezentując falę migracji poza kontynent macierzysty.
-
Haplogrupa K (Eurazja i Azja Południowa, od 50 do 40 000 lat temu): jest pierwotna dla linii obecnych głównie w Oceanii i Eurazji.
-
Haplogrupa R (Eurazja Wschodnia, od 30 do 20 000 lat temu): linia najliczniej reprezentowana w Europie. Można wyróżnić R1a i R1b, dominujące odpowiednio w Europie Wschodniej i Europie Zachodniej.
-
Haplogrupa D: typowa dla Dalekiego Wschodu, obecna w Tybecie, na archipelagu japońskim i na Wyspach Andamańskich. Uważa się, że grupa ta pochodzi ze wspomnianej wcześniej migracji przybrzeżnej. Wiesz, kim są cesarz Higashiyama i Minamoto no Yoritomo? Należą oni do tej haplogrupy.
-
Haplogrupa E: charakterystyczna dla kontynentu afrykańskiego, choć rzadziej występuje również w rejonie Morza Śródziemnego i Bliskiego Wschodu. Do tej grupy należą Nelson Mandela, Ramzes III, Napoleon Bonaparte, Barack Obama, Albert Einstein czy Zinédine Zidane.
-
Haplogrupa G: haplogrupa wywodząca się z GHIJK, występująca głównie w populacji kaukaskiej oraz w niektórych rejonach Bliskiego Wschodu i Morza Śródziemnego. Wiesz, kim jest najstarsza dotychczas znana ludzka mumia? Nazywa się Ötzi i zidentyfikowano, że jego haplogrupą była G.
-
Haplogrupa I: jest to piąta najliczniejsza grupa w populacji europejskiej lub pochodzenia europejskiego. Bill Clinton, Warren Buffet, Jimmy Carter, Novak Djoković, Bill Gates, Chuck Norris czy Stephen King są częścią tej haplogrupy.
-
Haplogrupa J: pochodzi z Bliskiego Wschodu, choć wyróżnia się także na Środkowym Wschodzie i w populacjach południowej Europy. Adam Sandler, wraz z Benem Affleckiem i Bernie Sandersem, należą do tej haplogrupy.
-
Haplogrupa R1a: jest najczęstsza w Europie Wschodniej, Azji Południowej i Środkowej, a jej pochodzenie sięga czasów ostatniego zlodowacenia w Eurazji. Nikola Tesla, David Hume, Wilhelm-Aleksander z Holandii czy Tom Hanks są z tej haplogrupy.
-
Haplogrupa R1b: dominuje w Europie Zachodniej, a także w niektórych rejonach Rosji i Afryki Środkowej. Słyszałeś kiedyś nazwiska naukowców takich jak Karol Darwin, Thomas Alva Edison, Abraham Lincoln, James D. Watson? A aktorów Kevina Costnera i Roberta Downeya Jr.? Wszyscy oni należą do haplogrupy R1b.
Ta reprezentacja wskazuje na źródło ekspansji populacji, a zatem na pierwsze haplogrupy obecne w tamtych latach. Warto jednak zauważyć, że powstało o wiele więcej linii potomnych od tych głównych gałęzi.
Chcę poznać moją linię ojcowską, co mam zrobić?
Linia ojcowska charakteryzuje się badaniem konkretnych obszarów chromosomu Y, który jest dziedziczony z ojca na syna praktycznie bez zmian genetycznych, co oznacza, że chromosom ten jest przekazywany kolejnym pokoleniom bez znaczących modyfikacji. Oznacza to, że w rodzinie pradziadek, dziadek, syn, wnuk i prawnuk będą mieli tę samą informację genetyczną w tym chromosomie.
Na podstawie testu DNA na pochodzenie od tellmeGen tworzymy spersonalizowaną mapę linii ojcowskiej, która pozwoli określić relacje rodzinne między mężczyznami, ponieważ kobiety nie posiadają chromosomu Y.
Jeśli jednak jesteś kobietą i chcesz poznać swoją linię ojcowską – oczywiście też ją posiadasz, ale nie w swoich genach. Aby ją poznać, niezbędny będzie mężczyzna z Twojej rodziny (brat, ojciec, wujek, dziadek itp.).
Usługa ta jest już dostępna w analizach genetycznych tellmeGen, więc jedyne, co musisz zrobić, to postępować zgodnie z jedną z poniższych procedur:
-
Jeśli już zakupiłeś test tellmeGen, w jednej z nadchodzących aktualizacji wyników, którą otrzymasz na swój e-mail, powiadomimy Cię, że ta nowa informacja jest już dostępna i będziesz mógł ją sprawdzić całkowicie za darmo.
-
Jeśli jeszcze nie zakupiłeś testu genetycznego tellmeGen, to moment, by dołączyć do naszej rodziny! Kup teraz swój test DNA i uzyskaj informacje o swojej ojcowskiej haplogrupie, a także o ponad 440 cechach na Twój temat, które oferujemy wraz z całkowicie darmowymi aktualizacjami wyników.
