Te małe, brązowe lub rudawe plamki zdobiące twarz wielu osób były na przestrzeni dziejów powodem fascynacji, a czasem niepewności.
Dziś piegi są uważane za wyjątkową i piękną cechę. Jednak za tą konstelacją kropek na Twoim nosie i policzkach kryje się fascynująca historia przetrwania i biologii.
Pochodzenie piegów: Genetyka czy ekspozycja na słońce?
Nasze ciało produkuje melaninę, pigment odpowiedzialny za nadawanie koloru naszej skórze, włosom i oczom. Kiedy wystawiasz się na słońce, Twoja skóra wytwarza więcej melaniny jako tarczę ochronną, aby chronić komórki przed uszkodzeniami słonecznymi.
U większości ludzi melanina ta rozkłada się równomiernie, co daje w efekcie jednolitą opaleniznę. Jeśli jednak masz tendencję do piegów, Twoje komórki ochronne łączą się w małe skupiska. Kiedy dotykają ich promienie słoneczne, ciemnieją, tworząc te słynne plamki.
Gen MC1R: „Przełącznik” piegów i rudych włosów
Gdyby piegi były filmem, gen MC1R byłby gwiazdorskim reżyserem. Gen ten odpowiada za przekazywanie Twoim komórkom instrukcji tworzenia kluczowego receptora, który reguluje rodzaj melaniny wytwarzanej przez Twój organizm.
Istnieją głównie dwa rodzaje melaniny: eumelanina (ciemne odcienie, które dobrze chronią przed słońcem) oraz feomelanina (odcienie rudawe lub żółtawe, które zapewniają mniejszą ochronę).
Gen MC1R działa jak przełącznik. Jeśli receptor jest aktywny, wytwarzasz więcej eumelaniny. Ale jeśli masz pewne mutacje w tym genie, które zmniejszają aktywację receptora, powstaje więcej feomelaniny.
Wyjaśnia to nie tylko pojawianie się piegów, ale także to, dlaczego genetyka piegowatej skóry jest tak ściśle powiązana z prawdopodobieństwem posiadania rudych lub blond włosów oraz z jaśniejszą skórą, bardziej wrażliwą na promieniowanie.
Czy piegi można odziedziczyć?
Jeśli jedno z Twoich rodziców ma piegi, jest bardzo prawdopodobne, że u Ciebie również się pojawią. Predyspozycja do posiadania tych skupisk melaniny jest przekazywana z pokolenia na pokolenie.
Ponieważ jest to cecha silnie dziedziczna, obserwacja Twojej rodziny może dać Ci cenne wskazówki na temat naturalnej zdolności Twojej skóry do obrony przed promieniami słonecznymi.
Mity i fakty na temat piegowatej skóry
Czas obalić pewne przekonania, opierając się na nauce:
- Mit: Rodzisz się z piegami. Fałsz. Żadne dziecko nie rodzi się z piegami. Pojawiają się one w dzieciństwie, zazwyczaj po pierwszych bezpośrednich ekspozycjach na słońce.
- Fakt: Wskazują na większą wrażliwość na słońce. Piegowata skóra zazwyczaj szybciej ulega poparzeniom. Jeśli masz piegi, codzienne stosowanie kremu z filtrem nie jest opcjonalne — to konieczność medyczna.
- Mit: Piegi są niebezpieczne. Fałsz. Same piegi (efelidy) są całkowicie łagodne. Jednak ich posiadanie oznacza, że Twoja skóra jest bardziej podatna na uszkodzenia słoneczne.
- Fakt: Znikają lub jaśnieją zimą. Wraz ze zmniejszeniem ekspozycji na promienie UV w chłodniejszych miesiącach, piegi mają tendencję do tymczasowego zanikania.
Wiedza o tym, jak Twoja skóra zareaguje na słońce, nie powinna być grą w zgadywanie. Poznanie swojej genetyki pozwala lepiej się chronić i zapobiegać starzeniu epigenetycznemu lub poważnym problemom dermatologicznym.
Dzięki testowi DNA tellmeGen możesz zostawić wątpliwości za sobą. Za pomocą prostej próbki śliny, z wygody własnego domu, uzyskasz dostęp do wyczerpującej analizy swojego organizmu.
