Dzień Ojca, w zależności od kraju, w którym się znajdujemy, obchodzony jest w innym terminie ze względu na kwestie historyczne, społeczne czy religijne.
W większości krajów święto to obchodzone jest w czerwcu, choć istnieją wyjątki, takie jak Hiszpania, Włochy czy Portugalia, gdzie celebruje się je w marcu.
Do niedawna nie badano zmian, jakie zachodzą u mężczyzn, gdy zostają ojcami, ale ostatnio przeznaczono więcej zasobów na poznanie tego, jak ojcostwo wpływa na ich genetykę, biologię, a nawet psychologię.
Zobaczmy, co nauka mówi o ojcostwie.
Czy to prawda, że istnieje rodzaj DNA przekazywany tylko między mężczyznami?
W DNA mężczyzn znajdujemy dwa rodzaje chromosomów: chromosom X i chromosom Y, przy czym ten ostatni nie występuje u kobiet. Dlatego też płeć noworodka jest determinowana przez obecność lub brak chromosomu Y.
Zatem informacje genetyczne obecne w tym chromosomie będą przekazywane tylko w przypadku, gdy dziecko jest chłopcem, zgodnie ze wzorcem dziedziczenia ojcowskiego.
I co zawiera to DNA?
Chromosom Y zawiera niewiele genów, jednak są one niezbędne dla rozwoju embrionalnego w kierunku płci męskiej, produkcji nasienia i innych procesów.
Dodatkowo, na poziomie pochodzenia, dostarcza nam informacji o haplogrupie ojcowskiej, co pozwala nam poznać ewolucję naszej linii męskiej – od najnowszego wspólnego przodka męskiego, chromosomowego Adama, aż po współczesną populację.
Przy okazji, czy wiedziałeś, że dzięki tym informacjom możesz poznać geograficzną drogę swoich genów, wykonując test DNA tellmeGen?
Czy ojcowie doświadczają zaburzeń hormonalnych?
Hormony są obecne w każdym procesie biologicznym i ten nie jest wyjątkiem.
Co zaskakujące, zauważono, że oksytocyna, prolaktyna i estradiol, które są kluczowymi hormonami podczas ciąży i porodu u matki, są również istotnym elementem budowania więzi między ojcem a dzieckiem.
Z drugiej strony mamy testosteron, który jest jednym z hormonów charakterystycznych dla mężczyzn, ponieważ odpowiada za rozwój jąder i prostaty, wzrost masy mięśniowej, masy kostnej oraz owłosienia. Choć kobiety również posiadają ten hormon, jego stężenie w ich organizmie jest znacznie niższe.
Badania wykazały, że gdy mężczyzna zostaje ojcem, poziom tego hormonu spada nawet o jedną trzecią początkowego stężenia. Wyniki sugerują, że ojcowie z niższym poziomem testosteronu częściej uspokajają dziecko i ogólnie częściej z nim wchodzą w interakcje.
Czy istnieje instynkt ojcowski?
Jak wyjaśniliśmy w poście o genetyce i macierzyństwie, należy odróżnić instynkt od impulsu, ponieważ zgodnie z semantyką istnieje impuls macierzyński, a nie instynkt.
Instynkt to automatyczne, nieodparte i niezmienne zachowanie wyzwalane u jednostki. Natomiast impuls to zestaw wrodzonych, czyli niewyuczonych aktów, które napędzają zachowanie danej jednostki.
Impuls ojcowski wynika częściowo, podobnie jak macierzyński, ze zmian hormonalnych, jakich doświadcza jednostka po pojawieniu się dziecka. Jak widzieliśmy, obie płcie przechodzą zmiany biologiczne związane z tym wydarzeniem. Zatem tak, istnieje impuls ojcowski.
Czy ojciec może cierpieć na depresję poporodową?
Pewien odsetek kobiet po porodzie cierpi na depresję ze względu na silne emocje, a także zmiany hormonalne zachodzące podczas tego procesu biologicznego.
Jednak, jak wspomnieliśmy wcześniej, u ojców również dochodzi do modyfikacji poziomu hormonów, głównie z powodu spadku testosteronu. Oznacza to, że mężczyźni również mogą cierpieć na depresję poporodową, choć odsetek ten jest niższy niż u kobiet.
Czy spędzanie czasu z dziećmi jest korzystne?
Zmiany, jakich doświadcza ojciec, gdy dowiaduje się, że nim zostanie, zachodzą przede wszystkim na poziomie psychologicznym, ponieważ następuje reorganizacja priorytetów, co sprzyja empatii poznawczej.
W przeciwieństwie do matki, która nawiązuje więź na poziomie fizycznym podczas ciąży, u ojca ta więź tworzy się później dzięki jego aktywnemu udziałowi w opiece nad dzieckiem.
Czy wiedziałeś, że możesz odkryć część tych informacji, wykonując test DNA tellmeGen?
