Nie wszystkie choroby, których predyspozycje bada się w analizie genetycznej, posiadają szczepionki, jednak szczepionki pomogły uratować życie milionom ludzi w obliczu epidemii lub powszechnych chorób, takich jak grypa. Preparaty te składają się z czynnika podobnego do mikroorganizmu wywołującego chorobę – może to być martwy lub atenuowany (osłabiony) mikroorganizm, bądź produkty od niego pochodne. W ten sposób, po wprowadzeniu tej osłabionej części mikroorganizmu, organizm jednostki rozpoznaje go jako coś obcego i tworzy przeciwko niemu przeciwciała.
W układzie odpornościowym istnieje tak zwana pamięć immunologiczna. Gdy patogen po raz pierwszy styka się z układem odpornościowym, rozpoczyna się odpowiednia reakcja immunologiczna. Ta reakcja jest zapamiętywana przez układ odpornościowy w taki sposób, że przy kolejnych ekspozycjach na patogen organizm szybko i specyficznie rozpoznaje antygen, eliminując go z organizmu. To jest podstawa działania szczepionek. Poprzez wprowadzenie jedynie części patogenu, u danej osoby nie dochodzi do rozwoju choroby. Jednak jej organizm wytworzy niezbędne przeciwciała do walki z patogenem, rozwijając w ten sposób pamięć immunologiczną.
Ponieważ druga odpowiedź immunologiczna jest szybsza niż pierwsza, szczepienie jest tak ważne. W przypadku, gdy osoba zaszczepiona zachoruje na chorobę, na którą została zaszczepiona, jej organizm zmierzy się z patogenem w bardziej skuteczny sposób. Szczepionki ratują miliony istnień rocznie i są uważane za jedną z najbardziej skutecznych i opłacalnych interwencji zdrowotnych. Szczepionki, które uratowały najwięcej istnień ludzkich, to szczepionki na ospę prawdziwą, księgosusz, poliomyelitis, wirusowe zapalenie wątroby typu B, żółtą febrę, krztusiec, wściekliznę, odrę, tężec i błonicę.
Obecnie nadal bada się dużą liczbę potencjalnych szczepionek na powszechne choroby. Ponadto prowadzone są badania nad możliwymi szczepionkami na choroby dziedziczne, takie jak choroba Alzheimera czy choroba Parkinsona. Ważne jest poznanie predyspozycji genetycznych do zachorowania na niektóre choroby, ponieważ w miarę postępu badań konieczne będzie przeprowadzanie testów genetycznych w populacji, aby wiedzieć, kogo należy szczepić przeciwko określonym chorobom. Skuteczność szczepionek jest niekwestionowana; ratują one miliony ludzi i przygotowują organizm na choroby, które mogą być potencjalnie szkodliwe dla naszego zdrowia. Oczekuje się, że w nadchodzących latach pojawią się nowe szczepionki, które przyniosą znaczącą poprawę zdrowia wielu ludzi.
