Większość z nas miewała dni, w których borykaliśmy się z problemami z samooceną, obniżonym nastrojem i brakiem chęci do wykonywania nawet tych czynności, które lubimy. Ale jeśli te dni zamieniają się w tygodnie, a nawet miesiące, mamy do czynienia z depresją kliniczną. Chociaż depresja kliniczna jest zaburzeniem psychicznym, które w ostatniej dekadzie zyskało na znaczeniu w dziedzinie medycyny, choroba ta jest rejestrowana i uznawana od 1980 roku. Jest to choroba złożona, powiązana z czynnikami genetycznymi i środowiskowymi. Posiadanie krewnych z tą patologią uważa się za czynnik ryzyka, ponieważ choroby psychiczne są dziedziczne. Choroba ta, częstsza u kobiet niż u mężczyzn i zazwyczaj pojawiająca się po dwudziestym roku życia, może trwać od kilku miesięcy do końca życia, z epizodami o większym nasileniu. Najbardziej akceptowanymi metodami leczenia są zarówno terapia psychologiczna, jak i leki przeciwdepresyjne, na przykład mirtazapina. Jest to lek przeciwdepresyjny drugiej generacji o tak powszechnym zastosowaniu, że obecnie w samych Stanach Zjednoczonych wystawia się na niego około 6 milionów recept rocznie.
Dobrze, ale czym jest mirtazapina?
Rozwijając nieco temat, mirtazapina jest atypowym lekiem przeciwdepresyjnym o strukturze czteropierścieniowej (tetracyklicznej), klasyfikowanym jako swoisty inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny (w języku angielskim NaSSA). To ostatnie zdanie prawdopodobnie wprawiło Was w większe zakłopotanie niż przed jego przeczytaniem, więc wyjaśnijmy to. Typowe leki przeciwdepresyjne zwiększają poziom dwóch neuroprzekaźników: serotoniny i/lub noradrenaliny. Celem jest poprawa nastroju i aktywności pacjenta poprzez regulację obu neuroprzekaźników. Mirtazapina również to robi, ale w inny sposób niż pozostałe leki przeciwdepresyjne (stąd określenie „atypowa”). Działa jako antagonista receptorów presynaptycznych adrenergicznych (receptory presynaptyczne regulują uwalnianie neuroprzekaźników, a adrenergiczne wykrywają noradrenalinę), histaminowych i serotoninowych. Spośród wszystkich leków przeciwdepresyjnych jest jedynym, który działa w ten sposób. Właśnie ze względu na wzrost poziomu serotoniny i noradrenaliny uznawana jest za lek przeciwdepresyjny NaSSA. Mówimy, że ma strukturę tetracykliczną, ponieważ zawiera cztery struktury w kształcie pierścienia. Nie ma tu żadnej tajemnicy. Nie wszystko w nauce jest skomplikowane.
Jest inna, ale czy jest lepsza?
Jakie korzyści ma mirtazapina w porównaniu z innymi lekami? Jej atypowy charakter pozwala na skuteczność w przypadkach depresji klinicznej, w których typowe leki przeciwdepresyjne nie działają. Stosowanie mirtazapiny zalecane jest u pacjentów wykazujących oporność na inne leczenie farmakologiczne, czasami w połączeniu synergicznym z innymi lekami. Sama w sobie ma jedną z najwyższych skuteczności, wykazując dobre wyniki już w pierwszych dwóch tygodniach. Przy normalnej dawce dziennej jej stężenie osiąga stan stacjonarny po czterech dniach u dorosłych i po sześciu u osób starszych. Aby rozwiać Wasze wątpliwości: stężenie stacjonarne to takie, w którym ilość leku wprowadzonego do organizmu jest równa ilości wydalanej, a jak w przypadku większości leków, za jego degradację odpowiada wątroba. Kolejną z jej zalet jest bezpieczeństwo. Jej skutki uboczne są na ogół mało nasilone i przejściowe, takie jak suchość w ustach, senność czy przyrost masy ciała w pierwszych tygodniach. W przeciwieństwie do innych leków przeciwdepresyjnych, mirtazapina nie obniża sprawności ani zainteresowania seksualnego, a niektóre badania sugerują nawet, że zwiększa to zainteresowanie – co jest ryzykiem możliwym do zaakceptowania. W badaniach z udziałem kobiet będących w pierwszym miesiącu ciąży również nie wykazano powikłań ani szkód dla matki lub zarodka. Odnotowane przypadki, w których zdrowie pacjenta ucierpiało, rozwiązywały się w momencie odstawienia leczenia. Chociaż FDA zatwierdziła ją jedynie do leczenia depresji, ze względu na nieliczne skutki uboczne jest często stosowana w innych schorzeniach klinicznych, takich jak lęk napadowy (paniczny), lęk uogólniony, zespół stresu pourazowego, a nawet ból głowy. Ale zastosowaniem, w którym się wyróżnia, jest sen. Często zdarza się, że wiele leków przeciwdepresyjnych powoduje lub pogarsza bezsenność, która zwykle towarzyszy temu zaburzeniu nastroju. Mirtazapina ma działanie uspokajające (sedatywne), które pomaga tym pacjentom zasnąć. To działanie uspokajające jest zależne od dawki i wzrasta przy wyższych stężeniach. Ciekawe jest to, że efekt a priori negatywny stał się jednym z jej mocnych punktów. Jesteś ciekawy, jak skuteczna jest mirtazapina w Twoim organizmie? Dzięki analizie genetycznej Advanced od tellmeGen odkryjesz, czy Twój organizm reaguje typowo, czy nietypowo na ten lek. Wykorzystaj zalety, jakie daje informacja farmakogenetyczna.
