De meesten van ons hebben wel eens dagen waarop we te maken krijgen met een laag zelfbeeld, een sombere stemming en geen zin hebben om zelfs maar de activiteiten te doen die we leuk vinden. Maar als die dagen weken of zelfs maanden worden, dan spreken we van klinische depressie.
Hoewel klinische depressie een psychiatrische stoornis is die in het afgelopen decennium steeds meer aandacht heeft gekregen binnen de geneeskunde, wordt de aandoening al sinds 1980 geregistreerd en erkend.
Het is een complexe ziekte die verband houdt met genetische en omgevingsfactoren. Familieleden hebben met deze aandoening wordt beschouwd als een risicofactor, aangezien psychische aandoeningen erfelijk zijn.
Deze aandoening, die vaker voorkomt bij vrouwen dan bij mannen en meestal ontstaat in de twintiger jaren, kan maanden duren of zelfs een leven lang aanhouden, met perioden van grotere ernst. De meest geaccepteerde behandelingen zijn zowel psychologische therapie als antidepressiva, bijvoorbeeld mirtazapine. Het gaat om een antidepressivum van de tweede generatie dat zo algemeen geaccepteerd is dat er momenteel alleen al in de VS ongeveer 6 miljoen voorschriften per jaar zijn.
Maar wat is mirtazapine eigenlijk?
Iets uitgebreider uitgelegd: mirtazapine is een atypisch antidepressivum met een tetracyclische structuur en wordt geclassificeerd als specifiek noradrenerg en serotonerg antidepressivum (in het Engels NaSSA). Die laatste zin heeft jullie waarschijnlijk nog meer in verwarring gebracht dan ervoor, dus laten we dat uitleggen.
Typische antidepressiva verhogen de niveaus van twee neurotransmitters, serotonine en/of noradrenaline. Het doel is om de stemming en activiteit van de patiënt te verbeteren door beide neurotransmitters te reguleren. Mirtazapine doet dat ook, maar op een andere manier dan andere antidepressiva (vandaar dat het “atypisch” is).
Het werkt als een antagonist van presynaptische adrenerge receptoren (presynaptische receptoren reguleren de afgifte van neurotransmitters, en adrenerge receptoren detecteren noradrenaline), van histamine en van serotonine. Van alle antidepressiva is dit het enige middel dat op deze manier werkt.
Juist vanwege de toename van serotonine- en noradrenalinespiegels wordt het beschouwd als een NaSSA-antidepressivum.
We zeggen dat het een tetracyclische structuur heeft omdat het vier ringvormige structuren bevat. Hier zit geen mysterie achter. Niet alles in de wetenschap is ingewikkeld.
Het is anders, maar is het beter?
Welke voordelen heeft mirtazapine ten opzichte van andere geneesmiddelen? Dankzij zijn atypische aard kan het effectief zijn bij gevallen van klinische depressie waarin typische antidepressiva niet werken. Het gebruik van mirtazapine wordt aanbevolen bij patiënten die resistent zijn tegen andere farmacologische behandelingen, soms in synergistisch gebruik met andere geneesmiddelen.
Op zichzelf heeft het een van de hoogste werkzaamheidsniveaus en laat het al in de eerste twee weken goede resultaten zien. Bij een normale dagelijkse dosis bereikt de concentratie na vier dagen bij volwassenen en na zes dagen bij ouderen de steady state. Om jullie die vraag te besparen: een steady-stateconcentratie is die waarbij de hoeveelheid geneesmiddel die in het lichaam komt gelijk is aan de hoeveelheid die wordt uitgescheiden, en zoals bij de meeste geneesmiddelen is de lever verantwoordelijk voor de afbraak.
Een ander voordeel is de veiligheid. De bijwerkingen zijn over het algemeen mild en tijdelijk, zoals een droge mond, slaperigheid of gewichtstoename in de eerste weken. In tegenstelling tot andere antidepressiva vermindert mirtazapine de seksuele prestaties of interesse niet, en sommige studies verdedigen zelfs dat het de interesse verhoogt, een aanvaardbaar risico. In studies met vrouwen die één maand zwanger waren, zijn evenmin complicaties of schade voor de moeder of het embryo aangetoond. De geregistreerde gevallen waarin de gezondheid van de patiënt werd beïnvloed, werden opgelost zodra de behandeling werd stopgezet.
Hoewel de FDA alleen goedkeuring heeft gegeven voor de behandeling van depressie, wordt het vanwege de geringe bijwerkingen vaak gebruikt bij klinische aandoeningen zoals paniekklachten, angst, posttraumatische stress of zelfs hoofdpijn.
Maar het gebruik waarvoor het vooral opvalt, is slaap. Het komt vaak voor dat veel van deze antidepressiva slapeloosheid, die vaak gepaard gaat met deze stemmingsstoornis, veroorzaken of verergeren. Mirtazapine heeft een sederend effect dat deze patiënten helpt om in slaap te vallen. Dit sederende effect is dosisafhankelijk en neemt toe bij hogere concentraties. Het is interessant dat een effect dat op het eerste gezicht negatief lijkt, uiteindelijk een van de sterke punten is geworden.
Ben je benieuwd hoe effectief mirtazapine in jouw lichaam is? Met de Advanced genetische analyse van tellmeGen ontdek je of je lichaam typisch of atypisch reageert op dit geneesmiddel. Profiteer van de voordelen die farmacogenetische informatie je biedt.
