De Chronische obstructieve longziekte of COPD is een longziekte die wordt gekenmerkt door een blijvende obstructie van de luchtwegen die de doorgang van lucht door de bronchiën bemoeilijkt. De aandoening verergert in de loop der jaren door ontsteking. Hoewel roken de belangrijkste risicofactor is, speelt genetica ook een belangrijke rol.
Sommige mensen zijn vatbaarder dan anderen om COPD te ontwikkelen; die gevoeligheid wordt namelijk mede bepaald door genetica. Met een predispositietest kan worden vastgesteld of iemand genetische risicofactoren heeft en kan men die persoon daarom adviseren om te stoppen met roken om het ontstaan van COPD te voorkomen. Toch geldt: het is een ziekte die in veel gevallen voorkomen kan worden door te stoppen met roken.
Men schat dat tussen de 20% en 25% van de rokers COPD ontwikkelt, al zijn er ook gevallen geregistreerd bij niet-rokers. Een van de oorzaken daarbij is passief roken: het inademen van lucht die vervuild is door tabaksrook. Daarom is het een ziekte die voortkomt uit de combinatie van genetische aanleg en omgevingsfactoren.
Roken is verantwoordelijk voor 95% van de COPD-gevallen en is daarmee de meest voorkomende risicofactor. Toch speelt de genetica van COPD een belangrijke rol in de vatbaarheid van elk individu. Verschillende studies brengen bepaalde genen in verband met het ontstaan van COPD. Iemand die een genetische test doet en een hogere aanleg voor COPD blijkt te hebben, moet zo snel mogelijk stoppen met roken of de blootstelling aan tabaksrook zoveel mogelijk beperken.
COPD is een progressieve ziekte, dus een vroege diagnose is essentieel om de ontwikkeling ervan onder controle te houden. In het begin zijn de symptomen vaak alleen merkbaar bij lichamelijke inspanning, maar naarmate de ziekte vordert kunnen ze zelfs in rust optreden en is in sommige gevallen extra zuurstof nodig.
De symptomen kunnen onder meer bestaan uit hoesten, vermoeidheid, luchtweginfecties, dyspneu (kortademigheid), piepende ademhaling — kortom: aanhoudende luchtwegklachten en een beperkte luchtstroom. Ook is er een grotere kans om vaak griep of verkoudheden op te lopen. Toch betekent het hebben van deze symptomen niet automatisch dat iemand COPD heeft.
Op dit moment bestaat er geen genezing voor deze ziekte, maar er zijn wel behandelingen om de symptomen te verlichten en de progressie van de ziekte af te remmen. De eerste stap is stoppen met roken; als dat moeilijk is, kun je bij je huisarts terecht voor begeleiding en advies. Als belangrijkste behandeling worden bronchodilatatoren gebruikt die via inhalatoren worden toegediend. In ernstigere gevallen wordt zuurstoftherapie toegepast, oftewel het toedienen van extra zuurstof van buitenaf.
Nicotineverslaving is een wereldwijd probleem. Voor sommige mensen is het erg moeilijk om bepaalde gewoontes te doorbreken. Met een genetische test kun je veel informatie krijgen, zoals je aanleg voor een sterkere nicotineverslaving of om COPD te ontwikkelen. In elk geval is het het beste om een gezonde levensstijl aan te nemen en schadelijke stoffen te vermijden die onze gezondheid — en die van de mensen om ons heen — aantasten.
