We zijn ons ervan bewust dat ons bedrijf bestaat dankzij honderden mensen die jarenlang hebben gewerkt aan de ontwikkeling van het vakgebied genetica. Mensen van alle nationaliteiten en achtergronden die in het DNA een uitdaging vonden om te ontrafelen.
Uit respect voor deze mensen, en in dit bericht voor vrouwen in het bijzonder, hebben we besloten een kleine compilatie te maken.
Margarita Salas
Op deze Internationale Dag van Vrouwen en Meisjes in de Wetenschap wil tellmeGen een klein eerbetoon brengen aan Margarita Salas, een Spaanse wetenschapper en leerling van Severo Ochoa, Nobelprijswinnaar voor de Geneeskunde en Fysiologie in 1959.
Zij overleed op 7 november 2019.
Als biochemicus van opleiding staat zij bekend om de ontdekking en karakterisering van het DNA-polymerase van de bacteriofaag phi29 (Φ29), wat een grote doorbraak betekende op het gebied van de moleculaire biologie.
Zij droeg ook bij aan de vaststelling dat het aflezen van genetisch materiaal plaatsvindt in de richting van 5′ naar 3′. Dit is de richting van de synthese die polymerasen in het DNA volgen om boodschapper-RNA te produceren.
Daarnaast beschreef zij hoe de eiwitsynthese begint.
Haar studies waren doorslaggevend voor Kary Banks Mullis, Nobelprijswinnaar Scheikunde in 1993, om samen met Michael Smith de bekende PCR (Polymerase Chain Reaction) te ontwerpen. Deze techniek maakte onder andere de diagnose en controle van SARS-CoV-2 (COVID-19) mogelijk.
In Spanje wordt zij beschouwd als een van de belangrijkste drijvende krachten achter biochemische studies en de belangrijkste ontwikkelaar van de moleculaire biologie in het land.
Het patent dat voortkwam uit haar ontdekking van de faag Φ29 is het economisch meest rendabele in de geschiedenis van de Spaanse Nationale Onderzoeksraad (CSIC) geweest.
Als interessant detail: zij was de eerste vrouwelijke wetenschapper die lid werd van de Real Academia Española, het instituut dat de Spaanse taal en haar taalkundige normen reguleert.
Mary Lyon
Een ander eerbetoon van tellmeGen is aan Mary Lyon, een Britse geneticus die de theorie opstelde over het proces van lyonisatie: de inactivering van een vrouwelijk X-chromosoom. Zij overleed op 25 december 2014 op 89-jarige leeftijd.
Gedreven door haar interesse in embryologie begon zij haar promotieonderzoek op de afdeling genetica bij Ronald Fisher, een van de grondleggers van het neodarwinisme.
Zij voltooide dit in de groep van Conrad Hal Waddington, een andere zwaargewicht in verschillende takken van de biologie, waaronder genetica en embryologie. Na haar proefschrift bleef zij werkzaam in deze groep.
Gefocust op mutaties bij muizen, analyseerde zij een mutatie met een interessant effect: mannetjes stierven of overleefden met een witte vacht, terwijl de vrouwtjes altijd overleefden, maar met een meerkleurige vacht.
Door middel van specifieke en berekende kruisingen concludeerde zij dat de mutatie zich op het X-chromosoom bevond. Dit vormde een van de fundamenten voor haar hypothese over de uitschakeling van het X-chromosoom, een proces dat ter ere van haar lyonisatie is genoemd.
De waarneming van Barr-lichaampjes in de jaren 40 door Canadese onderzoekers vormde een sterke ondersteuning voor de theorie.
Tegen de jaren 70 werd deze door de overgrote meerderheid van de wetenschappelijke gemeenschap geaccepteerd.
Hoewel dit haar belangrijkste ontdekking was, werkte zij gedurende haar carrière mee aan vele andere onderzoeken naar genetische mutaties en geslachtschromosomen.
Veel van haar studies behandelen mutagenese, zowel chemisch als door straling. Zij ontving diverse prijzen op het gebied van de genetica voor haar ontdekkingen.
Het is zeer toepasselijk dat juist een vrouw de geheimen van het X-chromosoom ontdekte.
Vrouwen in de wetenschap zijn vaak overschaduwd door hun mannelijke collega's en door de mentaliteit van het verleden. Hiermee proberen wij bij te dragen om hen de plek te geven die zij verdienen.
